cupure logo
vanvoorhetmeteenbijnietnaarzijnaan

Jaws na halve eeuw terug in de bios, waar aanbod van klassiekers groeit

You're gonna need a bigger boat. De scene met deze beroemde oneliner uit Jaws (1975) is sinds vandaag weer te zien in Nederlandse bioscopen en filmtheaters. Ter ere van het vijftigjarige jubileum is de filmklassieker terug op het witte doek. Het is zoveelste re-release van een klassieke film. Films als Titanic, Avatar, Interstellar gingen Jaws voor. Er is een sterke toename van het aantal heruitgebrachte filmhits in de bioscoop. Tussen 2017 en 2021 schommelde het aantal heruitgaven rond de twintig titels per jaar. Vorig jaar ging het om minstens 72 films en dit jaar tot en met 31 juli staat de teller al op zeker 59 titels. Dat blijkt uit een inventarisatie door de brancheorganisatie van filmdistributeurs (NVPI Film) op verzoek van de NOS. De genoemde aantallen zijn het minimum. Vanwege de gebruikte zoektermen, zoals Anniversary, Director's Cut en Re-release, in de NVPI-database kan het werkelijke aantal heruitgaven hoger liggen. In deze grafieken zie je meer over het aantal heruitgaven, de opbrengsten en welke klassiekers het meest hebben opgebracht aan de kassa: Filmtheaters en bioscopen onderschrijven dat het aantal heruitgaves toeneemt. "Vooral films met een duidelijk haakje doen het goed, zoals horror tijdens Halloween, kerstklassiekers, romcom tijdens Valentijnsdag of jubileumvertoningen", zegt een woordvoerder van Pathé over de terugkeer van filmhits uit het verleden. "Bezoekers vragen vaak zelf om bepaalde titels." In het geval van Jaws is het een lustrum. Een halve eeuw na de première krijgen biosbezoekers een opgepoetste versie te zien van de film die de doorbraak betekende van regisseur Steven Spielberg, in 4k-kwaliteit. De thriller rond de jacht op een witte haai door agent Martin Brody, gespeeld door Roy Scheider, wordt beschouwd als de blockbuster bij uitstek. Blockbusterformule "Je hebt een Hollywood voor en na Jaws", zegt mediawetenschapper Dan Hassler-Forest. Mede door een voor die tijd ongekend grote reclamecampagne, waarbij gretig werd geput uit de angstaanjagende soundtrack van componist John Williams, werd de film een hit. De productie werd met drie Oscars bekroond. Vijf decennia later zit de film volgens Hassler-Forest nog altijd "bizar goed geraffineerd in elkaar". Jaws kreeg diverse vervolgen, volgens de formule: groter, harder en luider. De film werd de standaard waaraan sindsdien bijna alle blockbusterfilms voldoen. Volgens de mediawetenschapper is er inmiddels sprake van franchise fatigue. Grote filmreeksen krijgen zo veel vervolgdelen dat een deel van het publiek afhaakt. "Een heruitgave van de eerste Alien heeft een veel grotere aantrekkingskracht dan de zoveelste kloon. Het maakt ook een gevoel van nostalgie los." Niet alleen oude Hollywoodproducties keren terug op het witte scherm. Het Nederlandse Filmfonds spreekt van "een grotere Europese ontwikkeling om gerestaureerde klassiekers en re-releases van oudere succesvolle films opnieuw uit te brengen." Akira Kurosawa Zo zijn Eye in Amsterdam deze zomer de films van de Japanse meesterregisseur Akira Kurosawa te zien. Een deel van deze gerestaureerde producties wordt ook vertoond bij zo'n dertig filmhuizen verspreid over het land. Volgens het museum heeft het project bij elkaar zo'n 30.000 bezoekers getrokken. Het helpt dat Kurosawa een grote naam is in de cinema, zegt een Eye-woordvoerder. "Dit was wel een klapper." Toch is er volgens hem ook breder een duidelijke toename van het aantal bezoekers. "We hebben zelf ook meer titels uitgebracht." Het instituut restaureert en brengt heruitgaven van oude films op de markt. 'Jongeren vaker naar klassiekers' De woordvoerder heeft het beeld dat vooral jongeren vaker naar klassiekers gaan. Het is volgens hem gissen naar een verklaring. "Misschien dat ze sociale media een beetje moe zijn en dat ze samen iets willen beleven zonder telefoon, maar we weten het niet." Volgens hem heeft vermoedelijk ook de Cineville-filmpas een rol gespeeld. Hiermee kan men voor een maandelijks bedrag onbeperkt films bezoeken bij tientallen filmhuizen en kleinere bioscopen. Opbrengst is marginaal Wat wel vaststaat, is dat de technologische ontwikkeling het makkelijker maakt om oudere films op te waarderen. Dat geldt behalve voor het beeld ook voor het geluid, legt een woordvoerder van Vue uit. "Vroeger kwam het geluid vaak alleen nog van achter het scherm de zaal in. Met de technieken van nu komt het van overal en soms zelfs van het plafond op je af, wat een heel andere beleving geeft." De bioscoopketen zet, net als Pathé, flink in op klassiekers. Uit de cijfers van branchevereniging NVPI valt echter op te maken dat de opbrengsten relatief beperkt zijn. Vorig jaar was de minimale opbrengst van re-releases aan de kassa zo'n 2 miljoen euro. De totale omzet voor bioscopen was 311,7 miljoen euro.

Reacties

Laatste nieuws