Duizenden protesteren in Spanje tegen woningcrisis en ontruimingen

Tienduizenden mensen demonstreerden zaterdag 3 oktober in meer dan 50 Spaanse steden, een dag nadat het parlement twee noodbesluiten ter bescherming van huurders had verworpen. De protesten, uitgeroepen door de Huurdersbond, volgen op weken van woede over de uitzetting van een 87-jarige vrouw in Madrid en verzwakken de regering van premier Pedro Sánchez, terwijl de oppositie vervroegde verkiezingen eist.

De uitzetting die alles aanzwengelde

Op 23 september werd Maricarmen Abascal (87) op een brancard uit een woning in de Madrileense wijk Retiro gehaald, waar haar familie sinds de jaren vijftig woonde met een huurcontract met beperkte huurverhoging. Volgens activisten werd het pand in 2018 gekocht door een vastgoedbedrijf dat de huur met 275 procent wilde verhogen. Na publieke verontwaardiging stemden de eigenaren ermee in dat ze tegen een lagere huur terug mocht keren. Activisten kamperen sindsdien op het Puerta del Sol in Madrid.

Wat de regering voorstelde

De reactie van de regering bestond uit twee decreten. Het eerste had uitzettingen van kwetsbare mensen stopgezet, speculatie bemoeilijkt, de regels voor kortetermijnverhuur aangescherpt en fiscale prikkels geboden om woningen te bouwen en te verhuren. Het tweede had huurcontracten bij afloop automatisch verlengd, waardoor ze feitelijk onbeperkt werden, en eigenaren verplicht huurders twaalf maanden huur te betalen om een contract te beëindigen.

Waarom het parlement nee zei

Beide decreten werden vrijdag 2 oktober verworpen in het Lagerhuis met 350 zetels. De socialisten en hun radicaal-linkse partner Sumar steunden ze, terwijl de Volkspartij, de extreemrechtse Vox en de Catalaanse separatistische partij Junts tegenstemden. Junts voerde aan dat de maatregelen te weinig degelijk waren en eigenaren zouden aanzetten woningen van de huurmarkt te halen, waardoor de prijzen zouden stijgen. Sánchez riep parlementsleden op "aan gewone mensen te denken" en wees op miljoenen jonge Spanjaarden die het ouderlijk huis niet kunnen verlaten.

De omvang van het probleem

De gemiddelde huren in Spanje zijn in tien jaar bijna verdubbeld, van ongeveer 8,20 euro per vierkante meter in 2016 naar circa 15,10 in 2026, en de huizenprijzen zijn volgens vastgoeddata ongeveer 90 procent gestegen. Demonstranten scandeerden voor het parlement "jullie winst, onze ellende". In Valencia zette de politie rubberkogels en traangas in om demonstranten uiteen te drijven.

Politieke gevolgen

Oppositieleider Alberto Núñez Feijóo riep Sánchez op "zo snel mogelijk verkiezingen uit te schrijven", omdat hij noch op straat noch in het parlement steun heeft, en recente peilingen zien de Volkspartij vóór de socialisten. De regering heeft niet aangekondigd of ze met een herzien pakket komt, maar de stemming toont dat huisvesting, en niet slechts één decreet, nu de coalitierekensom bedreigt. Cupure werkt deze pagina bij zodra regering en partijen reageren.