Flydubai co-piloot zou terreuraanslag op vlucht naar Tel Aviv hebben gepland

Op 30 september heeft een copiloot op een Flydubai-vlucht van Dubai naar Tel Aviv de gezagvoerder aangevallen en geprobeerd de controle over het toestel over te nemen, volgens Israëlische en Emiratische functionarissen, voordat passagiers en piloten die vrij waren hem overmeesterden en het toestel werd omgeleid naar Saoedi-Arabië. Op zaterdag 3 oktober noemde het Openbaar Ministerie van de VAE het incident een poging tot een terroristische aanslag. Onderzoekers proberen nog steeds het motief vast te stellen en verschillende details zijn onbevestigd.

Wat er aan boord gebeurde

Flydubai-vlucht 1073, een Boeing 737 MAX 8 met 174 mensen aan boord, was woensdag op weg naar Israël toen het incident begon. Emiratische onderzoekers zeggen dat de copiloot een noodbijl gebruikte tegen gezagvoerder Smit Machchhar, een Indiase staatsburger, die ernstig gewond raakte maar inmiddels goed is hersteld. Meerdere Israëlische passagiers drongen de cockpit binnen en een van hen, Asaf Rajuan, vocht met de aanvaller. Twee piloten die vrij waren en als passagier reisden, hielpen het toestel weer onder controle te krijgen en droegen het over aan de bemanning. Volgens berichten had de copiloot ook apparatuur tussen de pilotenstoelen geklemd, kennelijk om het toestel te laten neerstorten.

Omleiding en arrestatie

Het toestel werd omgeleid en landde in Tabuk in Saoedi-Arabië, een civiele luchthaven naast een militaire basis, waar Saoedische autoriteiten de copiloot arresteerden. Twee bemanningsleden werden in het ziekenhuis behandeld; er werden geen gewonde passagiers gemeld.

Wie is de verdachte

Media hebben de copiloot geïdentificeerd als Hamam al-Hammami, een Omaanse staatsburger die in de VAE werd geboren uit een Syrische moeder. Volgens berichten werkte hij zeven jaar bij Oman Air en daarna bij Royal Air Maroc voordat hij bij Flydubai kwam; Omaanse autoriteiten zouden hem eerder het vliegen hebben verboden vanwege zorgen over vermeende extremistische opvattingen. Het Openbaar Ministerie van de VAE waarschuwt dat er "geen officiële bevestiging is van de identiteit van de piloot of zijn overtuigingen" en dat onderzoekers nagaan of hij alleen handelde of banden had met een extremistische groep.

Wat functionarissen zeggen

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zei dat de copiloot een "islamistische radicale indoctrinatie" had ondergaan, op basis van informatie uit de verhoren, terwijl de Israëlische minister van Defensie sprak van een poging tot een jihadistische aanslag. Flydubai zei dat de onderliggende redenen onderwerp van een formeel onderzoek zijn. Netanyahu liet later doorschemeren dat de motieven nog niet volledig bekend waren.

Openstaande vragen

Onbekend zijn onder meer het bevestigde motief, of er anderen bij betrokken waren, wat de Omaanse autoriteiten precies wisten over zijn achtergrond en of die informatie met andere luchtvaartmaatschappijen en landen is gedeeld. De zaak roept ook vragen op over luchtvaartveiligheid: toegang tot de cockpit, screening van bemanningen tussen maatschappijen en hoe een in het ene land gesignaleerde piloot elders kon blijven vliegen. Cupure werkt deze pagina bij zodra de Emiratische en Saoedische onderzoeken resultaten melden.