İspanya'da Konut Krizi ve Tahliyelere Karşı Binlerce Protesto

Parlamento'nun kiracıları koruyan iki acil durum kararnamesini reddetmesinin ertesi günü, 3 Ekim Cumartesi günü İspanya'nın 50'den fazla kentinde on binlerce kişi yürüdü. Kiracılar Sendikası'nın çağrısıyla yapılan protestolar, Madrid'de 87 yaşındaki bir kadının tahliye edilmesinden sonra haftalardır süren öfkenin devamı ve Başbakan Pedro Sánchez hükümetini zayıflatıyor; muhalefet erken seçim istiyor.

Her şeyi tetikleyen tahliye

23 Eylül'de 87 yaşındaki Maricarmen Abascal, ailesinin 1950'lerden beri kira artışı sınırlı bir sözleşmeyle yaşadığı Madrid'in Retiro semtindeki daireden sedyeyle çıkarıldı. Aktivistlere göre mülkü 2018'de satın alan bir emlak şirketi yüzde 275'lik bir kira artışı talep etti. Kamuoyu tepkisi üzerine mal sahipleri onun daha düşük bir kirayla geri dönmesini kabul etti. Aktivistler o günden beri Madrid'in Puerta del Sol meydanında kamp kuruyor.

Hükümet ne önermişti

Hükümetin yanıtı iki kararnameydi. Birincisi savunmasız kişilerin tahliyesini durduracak, spekülasyonu zorlaştıracak, kısa dönem kiralama kurallarını sıkılaştıracak ve konut yapımı ile kiralanması için vergi teşvikleri sunacaktı. İkincisi kira sözleşmelerinin süresi bitince otomatik yenilenmesini, yani fiilen süresiz hale gelmesini ve mal sahiplerinin sözleşmeyi sonlandırmak için kiracılara on iki aylık kira ödemesini şart koşacaktı.

Parlamento neden hayır dedi

Her iki kararname de Cuma günü, 2 Ekim'de 350 sandalyeli alt mecliste reddedildi. Sosyalistler ve sol ortakları Sumar lehte oy verirken, Halk Partisi, aşırı sağcı Vox ve Katalan ayrılıkçı Junts partisi aleyhte oy kullandı. Junts, önlemlerin yeterince titiz olmadığını ve mal sahiplerini evleri kiralama piyasasından çekmeye iterek fiyatları yükselteceğini savundu. Sánchez milletvekillerini "sıradan insanları düşünmeye" çağırdı ve ebeveyn evinden ayrılamayan milyonlarca genç İspanyol'a dikkat çekti.

Sorunun boyutu

İspanya'da ortalama kiralar on yılda neredeyse ikiye katlandı: metrekare başına 2016'daki yaklaşık 8,20 avrodan 2026'da yaklaşık 15,10 avroya; konut fiyatları da emlak verilerine göre yaklaşık yüzde 90 arttı. Göstericiler Parlamento önünde "sizin kârınız, bizim sefaletimiz" diye slogan attı. Valensiya'da polis göstericileri dağıtmak için plastik mermi ve gözyaşartıcı gaz kullandı.

Siyasi sonuçlar

Muhalefet lideri Alberto Núñez Feijóo, Sánchez'in ne sokakta ne de Parlamento'da desteği olmadığını belirterek "en kısa sürede seçim çağrısı yapmasını" istedi; son anketler Halk Partisi'ni sosyalistlerin önünde gösteriyor. Hükümet revize bir paket sunup sunmayacağını açıklamadı, ancak oylama, yalnızca tek bir kararnamenin değil konut sorununun artık koalisyon aritmetiğini tehdit ettiğini gösteriyor. Cupure, hükümet ve partiler yanıt verdikçe bu sayfayı güncelleyecek.