Duitse suikerbelasting in 2027: wanneer die ingaat, hoe hoog die is en voor welke dranken

Duitsland is van plan vanaf 1 juli 2027 een belasting te heffen op met suiker gezoete frisdranken. Op 14 oktober 2026 keurde het federale kabinet een getrapte „Zuckergetränkesteuer” (suikerdrankenbelasting) goed: 26 cent per liter voor dranken met minstens 5 gram suiker per 100 milliliter en 32 cent per liter vanaf 8 gram. Dranken gezoet met zoetstoffen, pure sappen, melk, plantaardige dranken en alle alcoholische dranken zijn vrijgesteld. De wet moet nog door de Bondsdag worden aangenomen, en delen van de eigen CDU/CSU van bondskanselier Friedrich Merz willen wijzigingen of een latere ingangsdatum. Op deze pagina beantwoorden we de vragen waar mensen naar zoeken, met bij elk cijfer de datum en bron.

Wanneer gaat de suikerbelasting in?

De ingangsdatum in het kabinetsontwerp is 1 juli 2027. Wat het kabinet op 14 oktober 2026 goedkeurde, is een „Formulierungshilfe”, een ontwerptekst die de fracties van de coalitie nu bij de Bondsdag indienen. Volgens Welt volgt de definitieve beslissing met de begeleidende wet bij de federale begroting voor 2027, die naar verwachting eind november 2026 wordt aangenomen. De datum staat nog niet vast: Alexander Hoffmann, voorzitter van de CSU-fractie in de Bondsdag, heeft 1 januari 2028 genoemd als zijn voorkeursdatum, zodat producenten hun recepten kunnen aanpassen. De leider van de Union-fractie, Thorsten Frei, zei op 17 oktober dat overgangsperioden nodig zijn.

Hoe hoog is de suikerbelasting?

Er zijn twee tarieven, op basis van het totale suikergehalte van het kant-en-klare product: 26 cent per liter bij 5 tot minder dan 8 gram suiker per 100 ml, en 32 cent per liter bij 8 gram of meer. Dranken met minder dan 5 gram worden niet belast. Een derde, hoger tarief van 38 cent per liter voor zeer suikerrijke dranken, dat minister van Financiën Lars Klingbeil (SPD) wilde invoeren, is geschrapt in het compromis van oktober, nadat Merz het had afgewezen. Siropen en concentraten worden belast op basis van de mengverhouding die op de verpakking staat, meldde AOK.

Wat dit aan de kassa betekent, hangt ervan af of producenten de belasting doorberekenen. Klassieke Coca-Cola bevat ongeveer 10,6 gram suiker per 100 ml en valt dus in de tariefschijf van 32 cent. Met de btw erbij berekenen WDR en Berliner Morgenpost dat een liter die nu €1,80 kost, ongeveer €2,18 zou kosten als de belasting volledig wordt doorberekend. Rheinische Post schat de stijging voor een blikje op ongeveer 11 cent. Frisdrankenkoepel wafg verwacht dat een krat cola of limonade ruim €5 duurder wordt. Producenten kunnen de belasting vermijden door het suikergehalte tot onder de drempelwaarden te verlagen.

Welke dranken en producten vallen onder de belasting?

Volgens de omschrijving van het ministerie van Financiën, zoals weergegeven door n-tv en Berliner Morgenpost, geldt de belasting voor gesuikerde frisdranken zoals cola, sinaasappel- en citroenlimonade en kruidenlimonade, gezoete ijsthee, energiedrank, fruitnectar en vruchtendranken met toegevoegde suiker, gezoete gearomatiseerde of „vitaminewaters”, gezoete vruchtenspritzers en suikerrijke siropen en concentraten. Krombacher vertelde WDR dat zijn Fassbrause en Spezi, evenals het Schweppes-assortiment dat het onder licentie produceert, volgens het huidige ontwerp belast zouden worden.

Worden zero- en lightdranken belast?

Nee. Dranken gezoet met zoetstoffen, zoals Cola Zero, Fanta Zero of Sprite Zero, zijn vrijgesteld. Daar bestond korte tijd twijfel over: eind augustus 2026 opperde een uitgelekt werkdocument van het ministerie van Financiën om ook dranken met zoetstoffen en plantaardige dranken mee te nemen. Op 26 augustus sloot Klingbeil dat publiekelijk uit en noemde hij een suikerbelasting op suikervrije dranken zinloos. De vrijstelling bleef in het kabinetsontwerp van 14 oktober staan.

Geldt de belasting voor bier, sap of snoep?

Bier en andere alcoholische dranken zijn uitgesloten omdat daar al eigen accijnzen op worden geheven, aldus het ministerie van Financiën. Ook alcoholvrij bier en alcoholvrije wijn en mixdranken op basis daarvan zijn uitgesloten. Pure fruit- en groentesappen, ongezoete spritzers, melk en haver- en rijstdranken zijn eveneens vrijgesteld. Snoep, chocolade en snacks vallen er helemaal niet onder: het Duitse plan is uitsluitend een belasting op dranken. WDR merkte op dat de regering geen gedetailleerde uitleg heeft gepubliceerd over waarom voedingsmiddelen buiten de regeling blijven.

Wie betaalt de belasting, en zijn kleine producenten vrijgesteld?

De belasting wordt geheven bij producenten wanneer zij de dranken op de markt brengen, niet rechtstreeks bij winkels of consumenten. De douane moet de belasting uitvoeren en controleren. Zelfstandige producenten die jaarlijks maximaal 70.000 liter produceren, zijn volgens het ontwerp vrijgesteld. De regering heeft ook een vrijstelling beloofd voor producenten die minder dan één miljoen liter gesuikerde dranken per jaar maken, maar die ruimere grens moet nog door de Europese Commissie worden goedgekeurd omdat deze als staatssteun geldt. Holger Eichele, directeur van de Duitse Brouwersbond, noemde de grens van 70.000 liter „een grap”.

Hoeveel geld levert de belasting op en waar gaat het naartoe?

Het ministerie van Financiën verwacht volgens dpa en Welt ongeveer €690 miljoen in 2027, een half jaar, en €925 miljoen in 2028, het eerste volledige jaar. De ramingen voor de opbrengst zijn in opeenvolgende ontwerpteksten gewijzigd: over het ontwerp van 30 september werd gemeld dat het bijna €1 miljard per jaar zou opleveren, en Handelsblatt haalde andere cijfers uit de kabinettekst aan. Het geld moet helpen de premies voor de wettelijke ziektekostenverzekering stabiel te houden. Volgens het ministerie kost overmatige consumptie van gesuikerde dranken het zorgstelsel ongeveer €2,1 miljard per jaar.

Hoe is het plan tot stand gekomen? Een tijdlijn

26 augustus 2026: na het uitlekken van een document sluit Klingbeil een belasting op zero-dranken uit. 31 augustus: uit een Forsa-peiling voor Stern en RTL blijkt dat 55% van de Duitsers voorstander is. 30 september: in het ontwerp van het ministerie van Financiën staat 1 juli 2027 als ingangsdatum. 1 oktober: de bondskanselarij houdt het ontwerp tegen omdat het binnen de regering „geen meerderheid kan krijgen”. 11 oktober: negen CDU/CSU-ministers van Landbouw schrijven Merz dat ze tegen de belasting zijn. 13 oktober: de coalitie beslecht het geschil. 14 oktober: het kabinet keurt de versie met twee tarieven goed. 16–17 oktober: CSU- en CDU-leiders in de Bondsdag pleiten voor een latere ingangsdatum en overgangsperioden.

Wie steunt het plan en wie is ertegen?

Voorstanders zijn onder meer consumentenorganisatie Foodwatch, die het kabinetsbesluit een mijlpaal voor de volksgezondheid noemde, en Andreas Gassen, hoofd van de Nationale Vereniging van Wettelijke Ziektekostenverzekeringsartsen, die de belasting steunde maar erop aandrong de opbrengst gericht te besteden. Tegenstanders zijn onder meer de premier van Hessen, Boris Rhein (CDU), die het een „Teuer-Steuer” (een dure belasting) noemde om gaten in de federale begroting te dichten; de negen ministers van Landbouw van de Union, die de voorkeur geven aan voedingsvoorlichting en eigen verantwoordelijkheid; en de brancheorganisatie voor de voedingsmiddelenindustrie BVE, waarvan directeur Christoph Minhoff zei: „Er zijn alleen maar verliezers.” Coca-Cola Europacific Partners Germany zei dat de belasting consumenten belast zonder gedragsverandering te garanderen en dat het aantal calorieën in dranken in Duitsland tussen 2015 en 2025 op vrijwillige basis met bijna 21% is gedaald.

Werkt een suikerbelasting? Het Britse voorbeeld

De twee Duitse drempelwaarden, 5 en 8 gram per 100 ml, komen overeen met die van de Britse Soft Drinks Industry Levy, die sinds april 2018 van kracht is. In het Verenigd Koninkrijk betaalt de bottelaar of importeur. Vanaf 1 april 2026 bedragen de tarieven £0,208 en £0,278 per liter, volgens GOV.UK. Veel Britse producenten verlaagden het suikergehalte om de heffing te ontlopen: uit Britse overheidsstatistieken die WDR aanhaalt, blijkt dat het gemiddelde suikergehalte van dranken waarop de heffing van toepassing is tussen 2015 en 2024 met ongeveer 47% daalde. Of zulke belastingen op de lange termijn obesitas en aanverwante ziekten terugdringen, is niet overtuigend bewezen, merkte WDR op.

Welke andere landen heffen een suikerbelasting, waaronder Turkije?

Ongeveer de helft van de EU-lidstaten belast al gesuikerde dranken, aldus WDR. Frankrijk doet dat sinds 2012; uit een studie van de Banque de France bleek dat de belasting grotendeels in de prijzen werd doorberekend. Eind september 2026 stelde de Franse regering in haar begroting voor 2027 een nieuwe belasting op gesuikerde voedingsmiddelen voor. Portugal voerde in 2017 een drankenbelasting in. Hongarije belast sinds 2011 gesuikerde frisdranken, energiedranken en bepaalde zoete en zoute snacks. In Turkije zou volgens een op 1 oktober 2026 door Cumhuriyet, Karar en Halk TV gemeld wetsontwerp van 25 artikelen, opgesteld door het ministerie van Volksgezondheid, een bijdrage van 20 lira per pakje sigaretten en heffingen op gesuikerde dranken en calorierijke snacks worden ingevoerd. De opbrengst zou naar een gepland „Fonds voor een gezonde levensstijl” gaan, voor schoolvoedings- en programma’s om te stoppen met roken.

Wat gebeurt er nu?

November 2026: de coalitiefracties zullen de belasting naar verwachting aannemen via de begeleidende wet bij de begroting voor 2027. De eindstemming over de begroting staat gepland voor eind november; wijzigingen rond overgangsperioden of de ingangsdatum zijn mogelijk. Vóór juli 2027: de Europese Commissie moet de vrijstelling voor kleine producenten met een jaarproductie van minder dan één miljoen liter goedkeuren en de douane moet een systeem opzetten voor registratie en belastingaangiften van producenten. 1 juli 2027: de belasting gaat in als de planning wordt gehaald. Deze pagina wordt bijgewerkt zodra elke stap is gezet.