Starships weg naar de ruimtebaan in 2026: elke testvlucht en wat vlucht 14 bewees

Op 28 september 2026 bereikte Starship van SpaceX voor het eerst een baan om de aarde tijdens de veertiende geïntegreerde testvlucht, die werd gelanceerd vanaf Starbase in Zuid-Texas. De bovenste trap bracht 26 Starlink V3-satellieten uit op ongeveer 270–275 km hoogte, maar doordat een motor tijdens de klim voortijdig uitviel, besloten de vluchtleiders het voertuig na ongeveer drie uur terug te laten keren in plaats van de geplande missie van tien uur en zes omwentelingen uit te voeren. De vlucht is van belang omdat NASA's maanlandingen in het kader van Artemis, het Starlink-netwerk van de volgende generatie en het plan van SpaceX om de Falcon 9 uit te faseren, allemaal afhangen van Starship dat routinematig in een baan om de aarde kan werken — iets wat dertien eerdere suborbitale tests sinds april 2023 niet hadden aangetoond.

Wat is Starship?

Starship is een volledig herbruikbaar lanceersysteem met twee trappen. De eerste trap, Super Heavy, heeft 33 Raptor-motoren; de bovenste trap, ook Starship of simpelweg Ship genoemd, heeft er zes. De huidige versie 3 (V3) is op elkaar gestapeld ongeveer 124 meter (407 voet) hoog, aldus Associated Press. AFP omschrijft het als het grootste en krachtigste object dat ooit heeft gevlogen. SpaceX zegt dat het is ontworpen om ongeveer 100 ton in een baan om de aarde te brengen. Beide trappen moeten terugkeren: Super Heavy-boosters zijn opgevangen door de mechanische ‘eetstokjes’ van de lanceertoren, en SpaceX wil Ship op dezelfde manier opvangen.

Elke testvlucht van Starship, 2023–2025

Vlucht 1 (20 april 2023) verloor de controle en werd enkele minuten na de lancering door het zelfvernietigingssysteem vernietigd, waarbij het lanceerplatform zwaar beschadigd raakte. Vlucht 2 (18 november 2023) voerde voor het eerst een scheiding met hete trap uit, maar beide trappen gingen verloren. Vlucht 3 (14 maart 2024) voltooide een verbranding van de bovenste trap van de volledige geplande duur en verplaatste drijfgas tussen twee tanks van hetzelfde voertuig, maar brak vervolgens uiteen tijdens de terugkeer in de atmosfeer. Vlucht 4 (6 juni 2024) zorgde voor de eerste gecontroleerde plonslandingen van beide trappen. Vlucht 5 (13 oktober 2024) resulteerde in de eerste opvang van een Super Heavy-booster door de toren, en Vlucht 6 (19 november 2024) sloot het tijdperk van versie 1 af met een gecontroleerde plonslanding in de Indische Oceaan. De versie 2 van Ship kende meer tegenslag: bij Vluchten 7 (16 januari 2025) en 8 (6 maart 2025) werden de boosters opgevangen, maar gingen de schepen verloren door lekkages en het uitvallen van motoren. Bij Vlucht 9 (27 mei 2025), de eerste waarbij een booster opnieuw werd gebruikt, gingen beide trappen verloren. Vluchten 10 (26 augustus 2025) en 11 (13 oktober 2025) verliepen zonder problemen: de schepen brachten Starlink-simulators uit, startten een Raptor-motor opnieuw in de ruimte en maakten een plonslanding op de beoogde locatie.

2026: versie 3 en de vlucht naar een baan om de aarde

Versie 3 maakte haar debuut tijdens Vlucht 12 op 22 mei 2026, een dag na een afgebroken lanceerpoging en weken vóór de recordbeursgang van SpaceX in juni. Het schip bereikte de ruimte en bracht zijn lading uit, maar een Raptor-motor viel voortijdig uit, waardoor de geplande herstart in de ruimte niet kon doorgaan. De booster sloeg met hoge snelheid in de Golf van Mexico neer. Vlucht 13 werd op 16 juli automatisch afgebroken bij het ontsteken van de motoren — Elon Musk schreef dat sommige motoren niet waren aangeslagen — en vond plaats op 24 juli. Het schip bracht 20 Starlink V3-satellieten uit tijdens een suborbitale vlucht, zodat ze zoals gepland in de atmosfeer verbrandden, startte een motor opnieuw in de ruimte en landde na 1 uur en 5 minuten intact in de Indische Oceaan; de booster stortte opnieuw neer na een onvolledige landingsverbranding. Eind augustus haalde SpaceX het schip van Vlucht 13 uit zee bij Christmas Island, de grootste bergingsoperatie van het bedrijf. Volgens AP leidden de bevindingen bij de inspectie tot aanpassingen aan het hitteschild van het volgende schip.

Vlucht 14 steeg op 28 september rond 7.50 uur lokale tijd in het centrale deel van de VS op. Een van de 33 motoren van Super Heavy en een van de zes motoren van Ship vielen voortijdig uit. De booster voltooide desondanks zijn klim en maakte een geplande plonslanding in de Golf; een poging om hem op te vangen werd niet gedaan. De vluchtleiders overwogen de verbranding voor de baan om de aarde af te breken, maar gaven daar uiteindelijk toestemming voor. Ongeveer 26 minuten na de lancering meldde het missiecontrolecentrum van SpaceX: ‘Starship is in een baan om de aarde.’ Alle 26 satellieten werden uitgeworpen en maakten volgens SpaceX contact met het netwerk. ‘Uit voorzorg’ bracht het team het schip na bijna twee omwentelingen uit zijn baan. De berichten verschillen over de details: Via Satellite meldde een vluchtduur van 3 uur en 9 minuten, AP situeerde de plonslanding ten noorden van Hawaï in plaats van in het geplande gebied bij Chili, en media waaronder Live Science en Welt berichtten dat het schip na de plonslanding explodeerde. AP omschreef het als omvallen en in vlammen uitbarsten.

Waarom is het bereiken van een baan om de aarde belangrijk, en wat is nog niet bewezen?

Drie programma's zijn ervan afhankelijk. Ten eerste zijn Starlink V3-satellieten te groot voor de Falcon 9. Volgens cijfers die AP aanhaalt, levert elke satelliet ongeveer 1 terabit per seconde, circa tien keer de capaciteit van het bestaande netwerk. SpaceX-commentator Dan Huot zei dat de lading van Vlucht 14 overeenkwam met de bandbreedte van ongeveer twintig Falcon 9-lanceringen. Ten tweede zijn er NASA's maanplannen: na een herziening in februari 2026 werd Artemis III een bemande test in een baan om de aarde in 2027, met commandant Randy Bresnik, ESA-piloot Luca Parmitano, Andre Douglas en Frank Rubio. Orion moet daarbij koppelen aan Starship en Blue Origin's Blue Moon. De eerste landing werd verschoven naar Artemis IV in 2028, met de lander die als eerste klaar is. Ten derde moet een Starship voor de maan in een baan om de aarde worden bijgetankt via een reeks tankervluchten. Vaak genoemde schattingen komen uit op ongeveer tien vluchten; een overdracht van brandstof tussen twee schepen is nog nooit geprobeerd.

De tekortkomingen zijn reëel. Een toezichtrapport uit maart 2026 stelde vast dat de maanlander van SpaceX achterloopt op schema, meldde Scientific American, en het volledige vluchtprofiel van tien uur werd niet uitgevoerd. Het Franse zakenweekblad Challenges stelde dat de deels geslaagde vlucht het vertrouwen van beleggers zou kunnen schaden, terwijl Kathleen Curlee van het Center for Security and Emerging Technology (CSET) van Georgetown tegen AFP zei dat het verzamelen van vluchtgegevens vanuit technisch oogpunt als een succes geldt. Musk zei dat SpaceX ‘uiterst voorzichtig’ was, omdat een uiteenvallen boven land hoge kosten met zich mee zou brengen. Ook de toezichthouders lieten van zich horen: de FAA verleende de vergunning voor de eerste vlucht naar een baan om de aarde enkele dagen voor de lancering, meldde Aviation Week op 27 september, nadat de overstap van suborbitale vluchtprofielen een bijgewerkte vergunning noodzakelijk had gemaakt. Per 11 oktober hebben we geen openbare verklaring van de FAA gevonden over een onderzoek naar incidenten tijdens Vlucht 14.

Wat staat Starship hierna te wachten?

Komende mijlpalen, allemaal voorlopig per 11 oktober 2026: Vlucht 15 — niet eerder dan 19 oktober vanaf het tweede lanceerplatform van Starbase, naar verluidt met Booster 22 en Ship 42. Musk schatte de kans op een eerste opvang van Ship door de toren op ‘minstens 50 of 60 procent’. SpaceX heeft geen datum of vluchtprofiel bevestigd. Vlucht 16 — planningsdocumenten wijzen op de eerste Starship-lancering vanaf LC-39A van het Kennedy Space Center in Florida, al spreken de datums in die documenten elkaar tegen. Hergebruik van Ship — als een opvangpoging slaagt, wil SpaceX dat schip volgens AP voor het einde van het jaar of begin 2027 opnieuw laten vliegen. Overdracht van drijfgas — de eerste demonstratie van een overdracht tussen twee schepen staat gepland op zijn vroegst eind 2026. Artemis III — koppelingstest in een baan om de aarde met Starship en Blue Moon, in 2027 (NASA heeft het midden tot eind 2027 genoemd). Artemis IV — eerste bemande landing, op zijn vroegst in 2028. Starbase Louisiana — een locatie van 100 miljard dollar die op 25 augustus 2026 werd aangekondigd; de bouw begint in 2027, de eerste lancering staat gepland voor 2029.