Barst de AI-bubbel? Waarom aandelen en goud in oktober 2026 daalden

Niet volgens de gebruikelijke maatstaven, maar de AI-handel staat wel echt onder druk. Zwakke cijfers van Alphabet, Intel en Amazon op 29 en 30 oktober 2026 veroorzaakten de felste uitverkoop van Amerikaanse techaandelen sinds juni: op vrijdag 30 oktober daalde de Nasdaq Composite 2,86 procent en de S&P 500 1,82 procent. Toch stond de S&P 500 maar ongeveer 3 tot 4 procent onder zijn record, ver van de daling van 10 procent die een correctie heet.

Goud bood geen veilige haven. De spotprijs zakte op 30 oktober 3,6 procent tot ongeveer 3.876 dollar per troy ounce, het laagste niveau in meer dan een jaar, omdat stijgende olieprijzen de verwachting van een nieuwe Amerikaanse renteverhoging aanwakkerden. Geen van de grote marktverslagen weet de daling aan angst voor een nieuwe oorlog; ze wezen op bedrijfscijfers, AI-uitgaven en de rente.

Wat daalde er op 29 en 30 oktober?

Alphabet zette op donderdag 29 oktober de toon. Het moederbedrijf van Google bleef onder de omzetverwachtingen doordat de advertentiegroei vertraagde, en erkende volgens de Financial Times dat zijn AI-modus de klassieke zoekmachine schaadt. Het aandeel zakte 12 tot 13 procent, goed voor ongeveer 500 miljard dollar aan beurswaarde: de slechtste handelsdag in de geschiedenis van het bedrijf.

Vrijdag volgde meer. Intel verloor zo'n 29 procent na een zwakke prognose voor het vierde kwartaal, de slechtste dag sinds 1974; volgens het bedrijf drukken hoge prijzen voor geheugenchips de vraag naar pc's. Amazon zakte ongeveer 1,5 tot 2 procent nadat de kwartaalwinst 2,4 procent daalde en de vrije kasstroom over twaalf maanden met zo'n 42 miljard dollar negatief werd. Nvidia verloor 4,2 procent en Reddit 24 procent.

Bij het slot op vrijdag stond de Nasdaq op 25.437 punten (−2,86 procent), de S&P 500 op 7.580 (−1,82 procent) en de Dow Jones op 51.770 (−1,09 procent). Over heel oktober verloor de Nasdaq ongeveer 5 procent, de slechtste maand sinds maart 2025, en de Nasdaq-100 stevende af op een waardeverlies van meer dan 2 biljoen dollar.

Daalden de beurzen overal?

Azië kreeg de eerste klap. Op 30 oktober zakte de Japanse Nikkei 225 ongeveer 2,1 tot 2,4 procent en de Zuid-Koreaanse Kospi tot wel 5 procent, waarna de beurs in Seoul een 'sidecar' activeerde die geprogrammeerde verkopen kort stillegt. Aandelen op het Chinese vasteland stonden 0,7 tot 1,4 procent lager; Hongkong ging de andere kant op: de Hang Seng sloot 1,46 procent hoger op 23.294 punten.

Europa bleef rustiger. De Duitse DAX verloor 0,9 procent tot 25.808 punten, maar sloot oktober toch 2,5 procent hoger af. De FTSE MIB in Milaan zakte 1 procent tot ongeveer 49.500 punten en de IBEX 35 in Madrid 1,09 procent tot onder 18.700, gedrukt door banken. De BIST 100 in Istanbul daalde 3,64 procent tot 10.759,56 punten, een weekverlies van 3,22 procent, in een markt die al was opgeschud door het Turkse fondsenschandaal; toezichthouder SPK verlengde zijn beperkingen op handel met geleend geld tot 13 november.

Waarom maken beleggers zich zorgen over AI-uitgaven?

De rode draad is twijfel of het geld dat in kunstmatige intelligentie stroomt snel iets oplevert. J.P. Morgan schat de wereldwijde AI-investeringen op 900 miljard dollar in 2026 en 5,5 biljoen tot 2030; Morgan Stanley verwacht dat de uitgaven aan AI-infrastructuur in 2027 boven 1 biljoen dollar uitkomen. Volgens analisten van J.P. Morgan zijn de uitgaven van Amazon, Alphabet, Meta, Oracle en Microsoft dit jaar ongeveer gelijk aan alles wat ze sinds de lancering van ChatGPT in november 2022 hebben uitgegeven.

Steeds meer daarvan wordt met schuld betaald: volgens Investing.com plant Meta een kapitaalophaling van 97,5 miljard dollar en Microsoft een obligatie-uitgifte van ongeveer 25 miljard. Niet alle cijfers vielen tegen: Microsoft meldde dankzij de vraag naar cloud 19 procent meer omzet, een teken dat beleggers onderscheid maken tussen bedrijven die aan AI verdienen en bedrijven die er vooral aan uitgeven.

Crash, correctie of barstende bubbel?

Volgens de gangbare beursdefinitie is een correctie een daling van 10 procent vanaf een top en een berenmarkt een daling van 20 procent. De koersval van eind oktober blijft voor de Amerikaanse markt als geheel ruim onder beide drempels. De volatiliteitsindex VIX, vaak de angstmeter van Wall Street genoemd, steeg vrijdag 13 procent tot 19,4.

Elders klinken de bubbelwaarschuwingen luider. Een index van Chinese AI- en chipaandelen daalde volgens Reuters in vier maanden zo'n 40 procent, wat de Financial Times samenvatte als een AI-bubbel die in China al is geknapt. Die Zeit schreef dat de vraag niet meer is óf de AI-bubbel barst, maar wanneer. Daartegenover zei John Bilton van JPMorgan Asset Management dat de groei misschien is overschat maar niet negatief wordt, en Foxconn liet weten geen AI-bubbel te zien.

Waarom daalde goud terwijl aandelen daalden?

Goud stijgt meestal als beleggers bang zijn, maar het levert geen rente op en lijdt dus wanneer renteverhogingen worden verwacht. De spotprijs sloot op 30 oktober op 3.875,55 dollar, 6,8 procent lager over de maand en ruim onder de recordniveaus van eind januari. De Federal Reserve verhoogde in september voor het eerst in meer dan drie jaar de rente, liet die op 28 oktober ongemoeid, en bestuurders als Lorie Logan, president van de Dallas Fed, hebben verdere verhogingen aangekondigd.

Geld dat veiligheid zocht, ging in plaats daarvan naar Amerikaanse staatsobligaties en de Japanse yen: de rente op tienjarige Treasuries daalde van 4,98 naar 4,93 procent. Ook crypto bood geen beschutting. Een diefstal van ongeveer 6,3 miljard dollar bij handelsplatform Binance, die onderzoekers koppelen aan een Noord-Koreaanse hackersgroep, drukte bitcoin zo'n 3 procent omlaag tot ongeveer 76.600 dollar.

Bereidt de wereld zich voor op oorlog?

De marktverslagen van AP, Yahoo Finance, Investing.com en de Europese beurzen noemden geen angst voor een nieuwe oorlog als oorzaak van de uitverkoop. De oorlog die wél op de markten drukt, is de bestaande: sinds de VS en Israël Iran op 28 februari 2026 aanvielen, wordt het scheepvaartverkeer door de Straat van Hormuz, de route van ongeveer een vijfde van de wereldwijde olie, steeds weer verstoord, ondanks een in april gesloten bestand.

In oktober stuwden Iraanse aanvallen op schepen en berichten dat Washington na de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen opnieuw zou kunnen aanvallen de Brent-olieprijs zo'n 12 procent omhoog, tot ongeveer 112 à 115 dollar per vat. Duurdere olie voedt de inflatie en inflatie voedt de verwachting van renteverhogingen: dezelfde keten die goud omlaag trok. Goud, de klassieke bescherming tegen oorlog, daalde in plaats van te stijgen.

Wat gebeurt er nu?

Belangrijke data: 3 november — Amerikaanse tussentijdse verkiezingen, waarna volgens berichten aanvallen op Iran kunnen worden hervat. 13 november — de verlengde Turkse beperkingen op handel met geleend geld lopen naar verwachting af. 8 en 9 december — volgende vergadering van de Federal Reserve, waar de markten een nieuwe renteverhoging verwachten. Daarna zullen de volgende cijferronde van de techreuzen en de geplande beursgang van Anthropic laten zien of beleggers nog willen betalen voor AI-groei.