Türkiye'nin 2026 Durupınar Bölgesi Nuh'un Gemisi Araştırmasının İçyüzü

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi öncülüğündeki uluslararası bir ekip, 2026 yazını Türkiye'nin doğusunda, Ağrı Dağı yakınlarında bulunan tekne şeklindeki bir kaya oluşumunu taramak, örneklemek ve sondaj yapmakla geçirdi. Organizatörler bunun, bölgede bugüne kadar gerçekleştirilmiş en kapsamlı koordineli çalışma olduğunu belirtiyor. Durupınar olarak bilinen bu oluşum, onlarca yıldır Nuh'un Gemisi spekülasyonlarının odağında yer alsa da; geçmişte yapılan uzun soluklu araştırmalar da alanın tamamen doğal bir jeolojik yapı olduğu sonucuna varmıştı. Laboratuvar sonuçları ve yeni bulgular yayımlandıkça bu sayfa güncellenecektir.

İlk olarak havadan fark edilen bir oluşum

Durupınar oluşumu, ilk kez 1959 yılında Türk ordusu yüzbaşılarından İlhan Durupınar tarafından hava keşif fotoğraflarında fark edildi. Yukarıdan bakıldığında simetrik ve uzun yapısıyla bir gemi gövdesini andırması, Nuh'un Gemisi'nin kalıntıları olabileceği yönündeki ilk iddiaların doğmasına neden oldu. Ağrı Dağı'nın yaklaşık 30 kilometre güneyinde yer alan bu bölge, o tarihten bu yana araştırmacıların, amatör kâşiflerin ve hacıların ilgisini çekerek dönem dönem incelenmeye devam etti.

2026 kazıları

Bu yıl 28 Haziran ile 11 Eylül tarihleri arasında yürütülen saha çalışması, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Arkeoloji Bölümü'nden Prof. Dr. Cenker Atila'nın liderliğinde, Andrew Mark Jones ve Dr. Evrensel Barış Berkant'ın eş başkanlığında, beş ülkeden yaklaşık 20 bilim insanı ve öğrencinin katılımıyla gerçekleşti. ABD merkezli Noah's Ark Scans grubu da ekibe ekipman desteği sağladı. Ekip; hassas GPS haritalaması, iki ve üç boyutlu dijital modelleme, yüksek çözünürlüklü yer radarı ve 18 metre derinliğe inen karot sondajları kullanarak alanın içinde ve çevresindeki yaklaşık 150 farklı noktadan bine yakın toprak örneği topladı.

Verilerin gösterdikleri — ve göstermedikleri

Yer radarı taramalarında, alışılmadık derecede düzgün kenarlara sahip, araştırmacıların dik açılı kesişimler olarak tanımladığı birtakım yeraltı anomalileri tespit edildi; uzmanlar bunun yüzeyin altındaki boşluklara veya yapısal bölmelere işaret edebileceğini belirtiyor. Oluşumun kendi sınırları içinden alınan toprak örneklerindeki karbon seviyelerinin, dış kısımdan alınan örneklere kıyasla yaklaşık yüzde 40 oranında daha yüksek çıkması ise ekibe göre zamanla bozunmuş organik materyallerin varlığını gösterebilir. Kazılarda ayrıca araştırmacıların Nuh Tufanı anlatısından daha eskiye dayandığına inandığı bazı çanak çömlek parçaları da bulundu. Projede yer alan araştırmacılar tüm bunların tek başına arkeolojik bir yapıyı kesin olarak doğrulamadığını hatırlatıyor: Nitekim radar anomalileri ve yüksek karbon değerlerinin doğal yollarla da açıklanması mümkündür ve bugüne kadar alandan işlenmiş kereste, alet veya bir deniz taşıtına ait olduğu şüphe götürmez herhangi bir buluntu çıkartılabilmiş değildir.

Onlarca yıllık bilimsel şüphecilik

Ana akım jeologlar oluşumun şeklini uzun bir süredir doğal süreçlerle açıklıyor. Bölgeyi birbirinden bağımsız olarak inceleyen jeolog Lorence G. Collins ve kâşif David Fasold'un 1996 yılında yayımladığı ortak araştırma, Durupınar'ın çift dalımlı bir senklinal (erozyon ve heyelanların uzun, tekne benzeri bir şekil verdiği kıvrımlı tortul kaya katmanı) olduğu sonucuna varmıştı. Aynı analiz, alandaki metal parçalar ve taşlaşmış ahşap iddialarının limonit ve manyetit gibi doğal yollarla oluşan minerallerden ibaret olduğunu ortaya koydu. Geçen on yıllar içinde bölgeden ne doğrulanmış bir gemi enkazı, ne yapısal bir ahşap kalıntısı ne de otantik bir gemi yapım aleti çıkartılabildi. Bu nedenle birçok arkeolog ve jeolog, Durupınar'ı Nuh'un Gemisi ile ilişkilendiren tekrarlayıcı iddiaları sözde-arkeoloji kategorisinde değerlendiriyor.

Temkinli bilim, sansasyonel pazarlama

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi'nin projeyi sunuş biçimi ile yurt dışındaki bazı proje ortaklarının tanıtım dili arasında belirgin bir tezat var. Üniversitenin resmî açıklamaları; peşinen yeraltında bir gemi olduğu varsayımından uzak durarak, oluşumun tamamen jeolojik mi olduğu yoksa insan izleri mi taşıdığı sorusunu araştırmaya yönelik bilimsel bir çerçeve çiziyor. Bağımsız araştırmacı Andrew Jones ve pazarlama direktörü Lauren Witzke'nin de aralarında bulunduğu projenin ABD'deki tanıtım ekibi ise halka açık açıklamalarda ve sosyal medyada çok daha iddialı ifadeler kullanarak bölgenin Nuh'un Gemisi olduğunun "yüzde 100 kesinleştiğini" ve bulguların "Darwinizmi çökerterek" üniversite müfredatlarının yeniden yazılmasına yol açacağını öne sürdü. Bu satırların yazıldığı an itibarıyla 2026 yılında alınan numunelerin analiz sonuçları henüz yayımlanmamıştır ve bugüne kadar kamuoyuyla paylaşılan hiçbir veri bu devasa iddiaları desteklememektedir.

Sırada ne var

2026 toprak ve karot numunelerinin laboratuvar analizlerinin kış boyunca devam etmesi, üniversitenin ise araştırma sonuçlarını "Durupınar Oluşumu 2026 Araştırmaları" adıyla yayımlayıp üç uluslararası konferansta sunması bekleniyor. İkinci bir saha çalışması sezonundan elde edilecek verilerle hazırlanacak daha kapsamlı bir rapor ise 2027 yılı için planlanıyor. Yeni sonuçlar, yayınlar veya bağımsız değerlendirmeler ortaya çıktıkça Cupure bu haberi güncelleyecektir.